|
|
|
Chełmno
Chełmno, miasto hanzeatyckie, było niegdyś stolicą historycznej ziemi chełmińskiej.
Wzmiankowane w dokumentach już w 1065 r. Z początkami Chełmna związana jest wczesnośredniowieczna osada rzemieślniczo - handlowa na górze św. Wawrzyńca w Kałdusie (4 km na południe od obecnego miasta) oraz miejscowość Starogród, siedziba I-szej komturii krzyżackiej zw. chełmińską.
Położenie na dziewięciu wzgórzach Wysoczyzny Chełmińskiej miało wpływ na nazwę miasta, która pochodzi od słowa „chełm” oznaczającego wzgórze, a łacińska nazwa „Culmen”- szczyt lub wierzchołek. Współcześnie nazywane jest „polskim Carcassonne” oraz „małym Krakowem”, a dzięki relikwiom św. Walentego- przechowywanym od stuleci w kościele farnym oraz corocznie obchodzonego w dniu 14 lutego – Dnia Świętego Walentego, znane jest również, jako Miasto Zakochanych®.
|
|
Prawo lokacyjne tzw. Przywilej Chełmiński nadane 28 grudnia 1233 r. jednocześnie dwóm głównym miastom ziemi chełmińskiej - Chełmnu i Toruniowi, przez Zakon Krzyżacki, stało się do XVIII w. wzorcem do lokowania 225 miast i 1364 wsi i wielu osad. Dokument ten, łączący ze sobą prawo magdeburskie, flamandzkie i węgierskie, faworyzował Chełmno pod względem ilości nadanych łanów flamandzkich i był niesłychanie ważny, jako podstawa prawna dla jego dalszego rozwoju.
Niewątpliwie atrakcją turystyczną Chełmna jest piękna panorama miasta z dominującymi wznoszącymi się wysoko wieżami kościołów.
|
| Panorama Chełmna (fot. P.Małkowski) |
|
|
Największy okres swojej świetności Chełmno przeżywało w XIII i XIV w. Dowodem na to są zachowane do dziś średniowieczne mury obronne, szachownicowy układ ulic i gotyckie kościoły: kościół p.w. Wniebowzięcia NMP (farny), kościół p.w. św. Jakuba Starszego i św. Mikołaja (pofranciszkański), kościół p.w. św. Piotra i św. Pawła (podominikański), kościół p.w. Ducha Świętego, kaplica p.w. św. Marcina oraz dawny cystersko- benedyktyński zespół klasztorny z kościołem p.w. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty.
|
| Kościół p.w. Wniebowzięcia NMP /farny (fot. E.Pawelec)) |
|
|
Najokazalszym jest kościół farny zbudowany w latach 1280-1320, z fundacji Zakonu Krzyżackiego, należący do najstarszych na Pomorzu Wschodnim. We wnętrzach godne zobaczenia są rzeźby apostołów z XIV w., średniowieczne polichromie ścienne, monumentalny ołtarz główny, zespół epitafiów i prospekt organowy.
Ciekawostkę stanowi, wisząca przy wejściu głównym, głowa jelenia z XVII w. spełniająca rolę higrometru oraz relikwie św. Walentego - patrona zakochanych. W kaplicy Matki Bożej Bolesnej Chełmińskiej znajduje się cudowny obraz z XVII w., otoczony czcią przez wiernych.
|
| Kaplica Matki Bożej Bolesnej Chełmińskiej (fot. P. Małkowski) |
|
| Nawa główna z ołtarzem (fot. P. Małkowski) |
|
| Prospekt organowy (fot. P. Małkowski) |
|
|
|
Zachwyt przybywających do Chełmna wzbudza także gotycko-renesansowy ratusz- „perła architektury renesansowej na Pomorzu”. Dawniej siedziba władz miejskich a obecnie Muzeum Ziemi Chełmińskiej. Przy zachodniej ścianie ratusza została umiejscowiona średniowieczna miara długości tzw. „pręt chełmiński” liczący 4,35 m.
|
|
|
|
|
| Kościół p.w. św. Piotra i św. Pawła (fot. P.Małkowski) |
|
| Kościół p.w. św. Jakuba Starszego i św. Mikołaja (fot. E.Pawelec) |
|
|
| Kościół p.w. Ducha Świętego (fot. P.Małkowski) |
|
| Prezentacja oręża Chorągwi Ziemi Chełmińskiej w kościele p.w. Ducha Świetego (fot. P.Małkowski) |
|
|
| Kaplica p.w. św. Marcina (fot. P.Małkowski) |
|
| Dawny cystersko-benedyktyński zespół klasztorny (fot. P. Małkowski) |
|
|
 |
Czy wiesz że? |
|
Jeden z najpiękniejszych zabytków architektury obronnej stanowią, prawie w pełni zachowane, gotyckie mury miejskie o długości 2270 m wraz z 23 basztami i 2 bramami: Merseburską i Grudziądzką.
Z baszt obronnych wykorzystane są trzy: Prochowa- na zbiory archeologiczne i etnograficzne, Panieńska- jako siedziba Zastępu Rycerskiego z Chełmna oraz Dominikańska- zajmowana przez Bractwo Kurkowe.
|
| Baszta Prochowa (fot. E.Pawelec) |
|
| Baszta Panieńska (fot. P.Małkowski) |
|
| Brama Grudziądzka (fot. K.Kotlewska) |
|
|
|
.
|
| Średniowieczna Osada Rycerska przy ul. Kościelnej (fot. P. Małkowski) |
|
| Średniowieczne Mury Obronne (fot. P.Małkowski) |
|
|
|
Uroku miastu nadają również inne zabytkowe budowle związane z jego historią, jak np. gmach dawnej Akademii Chełmińskiej, dawne Koszary Korpusu Kadetów nr 2, a wyjątkowej atmosfery dodają piękne parki zieleni otaczające zespół starego miasta.
|
|
Wartość przepięknej, zabytkowej starówki Chełmna zaakcentował jej wpis, w 2005 roku, na Listę Pomników Historii Prezydenta RP.
|
|
|
|
Chełmno
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
